Business Model Canvas คืออะไร มีลักษณะการทำโมเดลธุรกิจแคนวาสอย่างไรบ้างพร้อมตัวอย่าง

by Donlaya C.
May 4th, 2020 • 6 minutes to read

Business Model Canvas คืออะไร

Business Model Canvas คือ เครื่องมือที่จะช่วยให้คุณสามารถออกแบบโมเดลธุรกิจ ผ่านการวิเคราะห์ปัจจัยที่เป็นส่วนสำคัญของธุรกิจทั้ง 9 ด้าน เป็นโมเดลแคนวาสที่เริ่มต้นคิดค้นโดย Alex Osterwalder ช่วยให้คุณมองเห็นองค์ประกอบและภาพรวมธุรกิจที่กำลังสนใจ Business Model Canvas เป็นเครื่องมือในการทำธุรกิจที่ทำให้ผู้ประกอบการ รวมถึงผู้ดำเนินงาน มองธุรกิจของตนเองได้อย่างปรุโปร่ง และ Business Model Canvas ยังสามารถนำไปปรับใช้ได้กับทุก ๆ ธุรกิจอีกด้วย 

ความสำคัญของโมเดลธุรกิจแคนวาส

1.Business Model Canvas ช่วยให้คุณมองธุรกิจได้อย่างรอบด้าน ช่วยวิเคราะห์ปัจจัยต่าง ๆ ที่มีความสำคัญ และส่งผลต่อธุรกิจของคุณ

2.การทำ Business Model Canvas ช่วยให้รู้จุดเด่นและจุดด้อยของธุรกิจ

3.การทำโมเดลแคนวาสช่วยสร้างความรับรู้ และความเข้าใจในธุรกิจให้กับบุคลากรภายในองค์กรให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน

4. โมเดลแคนวาส ช่วยให้องค์กรรับรู้ปัญหา และแก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็ว

5.Business Model Canvas ช่วยให้เกิดการแลกเปลี่ยน แสดงความคิดเห็น และมีส่วนร่วมกับบุคลากรภายในองค์กร ทำให้การแก้ปัญหาเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

Business Model Canvas มีอะไรบ้าง

ถึงตรงนี้คุณอาจจะอยากเห็นหน้าคร่าตา Business Model Canvas กันแล้ว มาดูกันดีกว่าว่า 9 ส่วนสำคัญที่ประกอบเป็นโมเดลธุรกิจแคนวาส มีอะไรบ้าง

1.Value Propositions 

คือ คุณค่าของธุรกิจของเรา หมายถึง เราจะต้องรู้ก่อนว่า จุดแข็งของสินค้า หรือบริการของเราคืออะไร ? อะไรที่ทำให้ลูกค้าเลือกใช้ผลิตภัณฑ์หรือบริการของคุณ 

ข้อนี้คุณต้องตอบตัวเองให้ได้ว่า ลูกค้าจะได้คุณค่าอะไรจากการจ่ายเงินให้กับคุณ เช่น สินค้าของคุณเข้าไปช่วยแก้ปัญหา หรือตอบโจทย์อะไรให้กับชีวิตของลูกค้า 

ซึ่งเมื่อวิเคราะห์ถึง Value Propositions ของธุรกิจได้แล้ว คุณจะเข้าใจ และรู้จักข้อดี ข้อได้เปรียบของธุรกิจ ที่จะใช้เป็นจุดแข็งในการแข่งขันกับคู่แข่งรายอื่นได้   

2.Customer Segment 

คือ ขั้นตอนการวิเคราะห์กลุ่มลูกค้าของเรา ตั้งคำถามกับตัวเองว่า สินค้าและบริการของเราเป็นใคร ยกตัวอย่างเช่น ลูกค้าของเราทำงานอะไร? อายุเท่าไหร่? อาศัยอยู่ที่ไหน? เพศ หรือมีไลฟ์สไตล์ แบบไหน เป็นต้น 

ซึ่งยิ่งระบุได้ชัดเจนมากเท่าไหร่ ก็จะช่วยให้สามารถกำหนดทิศทางในการสื่อสาร หรือโปรโมทสินค้าไปยังผู้บริโภคที่เป็นกลุ่มเป้าหมายได้ถูกต้องและตรงจุดมาขึ้นเท่านั้น 

อีกหนึ่งข้อที่สำคัญในการวิเคราะห์กลุ่มลูกค้า คือ การแยกแยะระหว่างผู้ซื้อ และผู้ใช้สินค้า เพราะผลิตภัณฑ์บางอย่าง ผู้ซื้อ ไม่ได้เป็นผู้ใช้สินค้า เช่น ผลิตภัณฑ์ผ้าอ้อมเด็ก ที่ผู้ซื้อส่วนใหญ่คือพ่อแม่ ในขณะที่ผู้ใช้ผลิตภัณฑ์คือ ลูก ดังนั้นจะต้องตีโจทย์ให้ออกว่า ต้องทำการสื่อสารอย่างไรถึงจะประสบผลสำเร็จในการให้ผู้ซื้อ ตัดสินใจซื้อสินค้า   

3.Customer Relationships 

คือ การสร้างสายสัมพันธ์กับลูกค้า โดยเป็นการวิเคราะห์ วางแผน การสร้างสายสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้า เช่น บริการหลังการขาย บริการจัดส่งสินค้าถึงที่ บริการ Customer Service ช่วยตอบคำถามลูกค้าเมื่อเกิดปัญหา เป็นต้น 

ซึ่งการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีนี้ ถือเป็นอีกหนึ่งวิธีการวิเคราะห์จุดเด่น ที่จะช่วยให้ลูกค้านึกถึงสินค้าและบริการของเราอันดับแรก เกิดการใช้ซ้ำ แนะนำต่อ จนนำไปสู่การเป็นลูกค้าที่จงรักภักดีต่อแบรนด์ได้อีกด้วย

4.Channels 

หมายถึง ช่องทางที่ลูกค้าสามารถเข้าถึงสินค้าและบริการของเราได้ ซึ่งรวมถึงช่องทางในการซื้อสินค้าและบริการ เช่น ขายสินค้าและบริการทางช่องทางออนไลน์ ขายตามตลาดนัด วางขายสินค้าตามร้านสะดวกซื้อที่มีหลายสาขา 

นอกจากนี้ยังรวมถึงการวิเคราะห์ช่องทางในการติดต่อสื่อสารกับลูกค้า อย่างการโปรโมทหรือโฆษณาสินค้า/บริการผ่านช่องทางไหนจะมีประสิทธิภาพและเข้าถึงกลุ่มลูกค้าได้มากที่สุด เช่น โฆษณาผ่านรายการโทรทัศน์ ใบปลิว บิลบอร์ดโฆษณา หรือการโปรโมทผ่านสื่อออนไลน์เช่น Facebook หรือ Instagram 

การวิเคราะห์ช่องทางการเข้าถึงลูกค้า เป็นอีกหนึ่งขั้นตอนที่สำคัญ เพราะหากไม่มีช่องทางการเข้าถึง หรือใช้ช่องทางในการสื่อสารกับลูกค้าผิด ๆ ก็จะทำให้ธุรกิจสูญเสียทรัพยากรและเวลาโดยเปล่าประโยชน์ และอีกทั้งจะไม่สามารถเข้าไปยืนในใจ หรือเป็นหนึ่งตัวเลือกในการบริโภคของผู้ซื้อได้เลย   

5.Key Activities 

คือ กิจกรรมหลักที่สำคัญในการขับเคลื่อนธุรกิจนี้ เป็นการวิเคราะห์ที่จะช่วยให้เราเห็นภาพของโมเดลธุรกิจนี้ได้ชัดเจนขึ้น เช่น ธุรกิจ Dog Salon หรือ Dog Grooming ซึ่งมีกิจกรรมหลักในการขับเคลื่อนธุรกิจให้เป็นไปตามเป้าหมาย คือ การตัดแต่งขนสุนัขให้เป็นไปตามความต้องการของเจ้าของสัตว์เลี้ยง และยังต้องสะอาด เรียบร้อย ปลอดภัยด้วย 

6.Key Partners 

คือ คู่ค้าหรือ เพื่อนทางการค้าหลักของเรา การทำธุรกิจที่มีพันธมิตรทางธุรกิจที่ดี พึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ย่อมเป็นอีกหนึ่งข้อได้เปรียบในการแข่งขันกับคู่แข่งรายอื่น ๆ โดยคู่ค้าของเรา อาจจะสามารถช่วยลดต้นทุนในการดำเนินธุรกิจได้ เป็นช่องทางการจัดจำหน่ายให้กับเราได้ ยกตัวอย่าง Key partners ธุรกิจ Dog Grooming เช่น คลีนิคหรือโรงพยาบาลสัตว์เลี้ยง หรือบริษัทขายแชมพูอาบน้ำสุนัข

7.Key Resource 

คือ ทรัพยากรที่จำเป็นของบริษัท สามารถแบ่งออกได้ 2 ประเภท ได้แก่ทรัพยากรที่เป็นรูปธรรม เช่น เครื่องจักร อุปกรณ์ คนงาน ฯลฯ และทรัพยากรที่เป็นนามธรรม เช่น คุณค่าของตราสินค้า ค่าความนิยม หรือทรัพย์สินทางปัญญาต่าง ๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่จำต้องไม่ได้ แต่มีมูลค่ามหาศาล

8.Cost Structure 

คือ การวิเคราะห์ปัจจัยด้านการเงินของธุรกิจว่า ธุรกิจมีต้นทุน/ ค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง โดยสามารถแบ่งต้นทุนออกมาได้เป็น 2 ประเภท ได้แก่

-ต้นทุนคงที่ (fixed cost) เป็นรายจ่ายที่จ่ายอย่างคงที่ ผลิตสินค้ามากขึ้น หรือน้อยลง ค่าใช้จ่ายก็ยังคงเท่าเดิม เช่น ค่าจ้างพนักงาน ค่าเช่าพื่นที่

-ต้นทุนผันแปร (variable cost) เป็นค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น หรือลดลงตามปริมาณการใช้งาน เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าน้ำมัน

การวิเคราะห์ต้นทุนของกิจการช่วยผู้ประกอบการในการวางแผน ปรับปรุง และพัฒนาธุรกิจให้ดำเนินต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพในอนาคต

9.Revenue Streams 

คือ โครงสร้างรายได้ของธุรกิจ เป็นการวิเคราะห์ว่าธุรกิจสร้างรายได้จากทางไหนได้บ้าง หลายครั้งที่ธุรกิจสามารถสร้างรายได้ได้จากหลาย ๆ ทาง ก่อนอื่นต้องตอบให้ได้ก่อนว่า รายได้หลักของธุรกิจมาจากอะไร เช่น รายได้หลักมาจากการขายสินค้า แล้วยังมีรายได้รองจากทางใดบ้าง เช่น รายได้รอง สามารถเกิดได้จากค่าซ่อมบำรุงผลิตภัณฑ์ ซึ่งการวิเคราะห์รายได้นี้ จะช่วยให้รู้ว่า เราควรโฟกัสการทำกำไรจากธุรกิจไปในทิศทางใด เพื่อก่อให้เกิดรายได้สูงสุด 

ดูแบบฟอร์มการวิเคราะห์โมเดลธุรกิจแคนวาสได้ที่นี่ : ตัวอย่าง Business Model Canvas

ก็หวังว่าเพื่อน ๆ จะเข้าใจกันมากขึ้นว่า Business Midel Canvas คืออะไร การทำโมเดลธุรกิจ Business Model Canvas ช่วยให้ผู้ประกอบการ รวมถึงบุคลากรภายในองค์กร เข้าใจธุรกิจที่กำลังทำอยู่ได้มากยิ่งขึ้น โดยการทำโมเดลธุรกิจนี้สามารถทำได้กับทุกธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้น หรือธุรกิจเก่าดำเนินการไปแล้ว แต่ยังไม่มีการวิเคราะห์ และทำความเข้าใจธุรกิจครบทุกด้าน ก็สามารถหยิบเอาการวิเคราะห์นี้ไปใช้ได้เช่นเดียวกัน

SHARE
52
SHARES